وبسایت باشگاه سپیدرود رشت

بازنشر/ عقده های روانی و تاثیر آن در شناخت ماهیت پیچیده انسان – بخش نخست

مهندس کیوان بهمنش

وب سایت رسمی باشگاه فرهنگی ورزشی سپیدرود – چند صباحی قبل به یک دوره آموزشی دعوت شدم در خصوص بازآموزی رفتار سازمانی برای مدیران پروژه.

یکی از کارگاه های جالبی که در این دوره توسط دوست خوبم دکتر امین شریفی اجرا شد به کنکاش در موضوع عقده های روانی و تاثیر آن در شناخت ماهیت پیچیده انسان میپرداخت .که ضمن پوزش از دوستان سعی میکنم خلاصه ای از این کارگاه رو با دوستان خوب این گروه به اشتراک گذارم.

هنگام سفر به دالا ن هزار توی «ماهیت آدمی» هیجان انگیزترین زمان، لحظه های مواجهه با عقده های درونی انسان است. لحظه هایی که بارقه های امید و نومیدی نسبت به مقام آدمی توامان درخشش می کنند. در این لحظه هاست که گیج و منگ به قضاوت کوچکی یا برعکس عظمت و پیچیدگی مفهوم شگرف «انسان» می نشینیم.

سرزمین عقده های درونی که ترجمان تنهایی ها و دغدغه ها و التهاب ها و نگرانی ها و مخفی کاری های همه ماست، قلمرو نابی است برای شناخت ماهیت پیچیده انسان.

تعریف عقده روانی

عقده ها (complex) موضوعات عجیبی که در اعماق وجود انسان قرار گرفته باشند تلقی نمی شوند بلکه مجموعه های رفتاری پیوسته حاضری هستند؛ همانند استعداد موسیقی یا بهتر بگوئیم زبان خارجی آشنایی که در ما وجود دارند و ما جز در یک موقعیت خاص از آنها استفاده نمی کنیم.

به بیان ساده تر عقده ها بخش های رفتاری ای هستند که به صورت تکه تکه به حیات خود ادامه می دهند و در «من» آدمی ادغام نشده اند و به صورت گستره پررنگی از «علایق» خود را نشان می دهند. ذوق عامه این واژه را در معنایی نسبتا خاص به کار می برد و آن به معنی «وجود مانع در جریان طبیعی یا عادی یک فعالیت» یا «ناراحتی روحی یا امتناع از رفتار سازگار عادی» است.

ولی این برداشت عمومی از واژه عقده نسبتا اشتباه است چرا که در نوشته های اکثر نظریه پردازان بزرگ، عقده لزوما رفتار نابهنجار نیست. برای مثال بودن (Boubouin) روانکاو سوئیسی می نویسد: «این عقده ها نیستند که نابهنجار و مرضی هستند بلکه برخی از دگرگونی ها یا تورم آنهاست که بیمارگونه تلقی می شود». وی به متمایز کردن عقده های عادی می پردازد و درباره آنها می گوید «اینها ارکان روح» هستند.

از نظر وی عقده های عادی همان تمایلا ت و گره های علا یقی هستند که در وجود کلیه انسان های روی زمین وجود دارند و تقریبا ۳ دسته هستند:

الف) علاقه به شی» (که با رفتارهای مربوط به آن شی» خاص مشخص می شوند مثل وصول، تماشا کردن، شناختن، تملک، احتراز کردن، خراب کردن و مانند آن)

ب) علاقه به «من» و اعتبار آن (از راه مقایسه خود با دیگری، اثبات وجود خود، حق خواهی، شناساندن خود و شناختن خویش و..

ج) علایق شخصی ویژه (نظیر یک سری رفتارهای خاص و کنش – واکنش ها)

عقده های عادی یا طبیعی ممکن است به صورت حالات مرضی در آیند برای مثال «کنجکاوی» یک انگیزه طبیعی است و طی آن لذت دیدن و دانستن دنبال می شود. در میان کنجکاوی ها، کنجکاوی درباره جنس مخالف امری طبیعی است.

ولی ممکن است با فردی مواجه شویم که در این راه با ممانعت ها و تنبیه هایی روبه رو شده است که هم آتش کنجکاوی او را تیزتر کرده اند و هم در وی احساس گناه پدیده آورده اند. لذا در او «عقده ای» پیدا می شود که مربوط به علا قه ای شدید و احاطه گر برای شناخت و برملا  ساختن اسرار و رموز به طور کلی و مطالب مربوط به جنسیت به طور اخص است.

لذا چنین فردی تمایل به رفتارهای اغواگرایانه و نمایشی پیدا می کند وانگهی به نحو مقاومت ناپذیری مجذوب اسرار و رموز است و «محرم» انجمن های مخفی شدن را در سر می پروراند… بنابراین عقده ای در وی شکل می گیرد که بودون آن را عقده خودنمایی لقب داده است.

بنابراین عقده یک گرایش عادی است ولی در اثر احاطه مفرطی که بر مجموعه روان و رفتار پیدا می کند، به صورت مرضی در می آید و انعطاف «من» انسان را از بین می برد و آزادی آدمی را محدود می کند. این جاست که یونگ معتقد می شود «هنگامی که عقده ای بر ما حکومت می کند ما دیگر خودمان نیستیم… یک عقده فعال گاهی ما را در یک حالت عدم آزادی غوطه ور می سازد. »

بازنشر/ عقده های روانی و تاثیر آن در شناخت ماهیت پیچیده انسان – بخش نخست
امتیاز به این پست

اخبار مرتبط با خبر بالا را از دست ندهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

6 دیدگاه ارسال شده است

  • نخودی گفت:

    احسنت مدیر سایت چه به موقع .

  • فراز گفت:

    چقدر این متن, منو یاد یه نفر میندازه!!

  • دختر سپیدرودی گفت:

    آی گفتی دمت گرم!

  • اشکان غایبی ساسانی//اهل هر جای رشت و گیلان هستی بیا به کانال گیلان بزرگ @gilanebozorg//یه کانال تماما متعصب رشتی گفت:

    حالا هر کی این نوشتار رو به نفع خودش تفسیر میکنه.سایت نیست که دیوونه خونه هست.والله.اولیش هم خودم.دوستان شوخی کردما

  • کوروش گفت:

    یه سرمایه گذپذار پیدا شده می خواد خرج کنه فراریش بدید حالا !!!! تا دیروز بی پولی رو بهانه می کردیدن حالا یکی اومده خرج کنه شد عقده ای!!!

  • سپيد گفت:

    خوب خودتو توصیف کردی ، دقیقا درسته تو یه بیمار روانی هستی که همه چیزتو میفروشی